Kiedy pryskać kukurydzę na chwasty? Najlepsze terminy zabiegów

Najlepszy termin powschodowego oprysku kukurydzy na chwasty przypada na fazę 2–6 liści właściwych, czyli BBCH 12–16. Zabieg wykonaj możliwie wcześnie, gdy chwasty są młode, a temperatura przekracza 10°C. Nie czekaj do końca terminu dopuszczonego na etykiecie, jeśli konkurencja chwastów już ogranicza wzrost roślin.

Dlaczego termin oprysku wpływa na plon?

Kukurydza w pierwszych tygodniach po wschodach rośnie stosunkowo wolno. Chwasty często pojawiają się wcześniej, ponieważ kiełkują przy niższej temperaturze i mniejszej wilgotności gleby. Dzięki temu szybko konkurują z rośliną uprawną o wodę, światło oraz składniki pokarmowe.

Największa wrażliwość kukurydzy na zachwaszczenie przypada zwykle na pierwsze 4–8 tygodni po wschodach. Ten czas określa się jako krytyczny okres zachwaszczenia. Jeżeli chwasty pozostają na plantacji zbyt długo, kukurydza może trwale stracić część potencjału plonowania. Późniejszy oprysk może je zniszczyć, ale nie cofnie konkurencji, która już osłabiła system korzeniowy i rozwój roślin.

Znaczenie ma także liczebność i skład gatunkowy zachwaszczenia. Chwastnica jednostronna, komosa biała, szarłat szorstki czy rdesty mogą szybko zwiększyć masę i utrudnić późniejsze zwalczanie. Im większe chwasty, tym zwykle mniejsza ich wrażliwość na herbicyd nalistny.

Kiedy pryskać kukurydzę według fazy BBCH?

W praktyce należy obserwować jednocześnie kukurydzę i chwasty. Faza 2–6 liści kukurydzy odpowiada skali BBCH 12–16 i jest podstawowym oknem dla wielu zabiegów powschodowych. Najczęściej korzystniej jest opryskać plantację w fazie 3–4 liści niż czekać na późniejsze wschody wszystkich chwastów.

Dopuszczalny termin zależy od konkretnego środka i jego etykiety. Niektóre preparaty można stosować w szerszym przedziale, nawet do późniejszych faz rozwojowych, ale nie oznacza to, że późny zabieg będzie równie korzystny dla plonu. Wczesne usunięcie konkurencji ogranicza straty, których nie da się później odrobić.

Zabieg przedwschodowy czy powschodowy?

Strategię odchwaszczania dobiera się do historii pola, przewidywanego zachwaszczenia, wilgotności gleby oraz właściwości substancji czynnych. Herbicydy doglebowe działają na kiełkujące chwasty, natomiast środki nalistne zwalczają rośliny już obecne na plantacji.

Zabieg przedwschodowy może dobrze zabezpieczyć plantację, ale jego skuteczność zależy między innymi od wilgotności gleby i rozkładu opadów. Powschodowe odchwaszczanie daje większą możliwość dopasowania środka do faktycznie występujących gatunków, lecz wymaga szybkiej lustracji pola. W przypadku chwastnicy jednostronnej i innych gatunków jednoliściennych nie należy czekać, aż rośliny silnie się rozkrzewią.

Jakie warunki powinny panować podczas oprysku?

Sama faza kukurydzy nie wystarczy. Herbicyd musi zostać zastosowany w warunkach, w których roślina uprawna nie jest poddana silnemu stresowi, a chwasty mogą skutecznie pobrać substancję czynną. Dolna granica temperatury dla wielu zabiegów wynosi około 10°C, ale zawsze pierwszeństwo ma etykieta konkretnego środka.

Przed wyjazdem w pole sprawdź następujące czynniki:

• Temperatura powietrza powinna przekraczać 10°C, a przy środkach o wyższych wymaganiach należy stosować zakres wskazany w etykiecie.
• Należy unikać upału, silnego nasłonecznienia i roślin znajdujących się w stresie suszy lub chłodu.
• Chwasty powinny aktywnie rosnąć, mieć młode liście i nie być pokryte nadmierną warstwą kurzu.
• Wilgotność gleby ma szczególne znaczenie przy herbicydach doglebowych, ponieważ przesuszona powierzchnia ogranicza ich działanie.
• Oprysk wykonuj przy małym ruchu powietrza, aby ograniczyć znoszenie cieczy na sąsiednie uprawy.
• Nie planuj zabiegu tuż przed deszczem, jeśli środek wymaga czasu na wyschnięcie i pobranie przez liście.

Najczęściej korzystna jest pora poranna po obeschnięciu rosy albo późne popołudnie. W południe, przy wysokiej temperaturze i intensywnym słońcu, ciecz robocza może zbyt szybko odparowywać, a kukurydza i chwasty mogą reagować słabiej. Nie istnieje jednak jedno uniwersalne „złote okno” niezależne od pogody. Jeżeli rośliny są zwiędnięte, występuje upał albo wkrótce nadejdzie deszcz, lepiej przełożyć zabieg w granicach terminu określonego przez etykietę.

Jak zaplanować zabieg?

Przed wykonaniem oprysku przejdź przez plantację w kilku miejscach. Nie wybieraj terminu wyłącznie na podstawie liczby dni od siewu, ponieważ wschody zależą od temperatury i wilgotności. Przy planowaniu zabiegu zachowaj taką kolejność:

1. Oceń, jakie gatunki chwastów występują na polu i w jakiej są fazie rozwojowej.
2. Sprawdź fazę kukurydzy według skali BBCH, zwracając uwagę na liczbę liści właściwych.
3. Wybierz środek dopuszczony do stosowania w kukurydzy i dopasowany do występującego zachwaszczenia.
4. Przeczytaj aktualną etykietę, zwłaszcza zakres faz, dawkę, warunki stosowania i wymagany odstęp przed deszczem.
5. Zweryfikuj prognozę pogody oraz stan wilgotnościowy roślin i gleby przed rozpoczęciem pracy.

Substancje o działaniu nalistnym, takie jak mezotrion, muszą zostać pobrane przez liście chwastów. Z kolei substancje o działaniu doglebowym, w tym terbutylazyna, mogą ograniczać także kolejne wschody, ale ich działanie zależy od warunków panujących w glebie. Dobór substancji powinien wynikać z etykiety i rozpoznania problemu, a nie z samej nazwy preparatu.

Najczęstsze błędy przy oprysku kukurydzy

Najwięcej problemów wynika z opóźnienia decyzji albo wykonania zabiegu w warunkach, które ograniczają pobieranie substancji czynnej. Szczególnie często popełniane są następujące błędy:

• Czekanie, aż wszystkie chwasty wzejdą, mimo że najstarsze z nich zaczynają już silnie konkurować z kukurydzą.
• Wykonywanie oprysku w upale, przy silnym słońcu lub na roślinach dotkniętych suszą.
• Pomijanie fazy chwastów i stosowanie zabiegu dopiero wtedy, gdy są zbyt duże.
• Dobieranie terminu wyłącznie do kalendarza, bez sprawdzenia fazy BBCH kukurydzy i aktualnej pogody.
• Ignorowanie wymagań etykiety dotyczących temperatury, deszczu, dawki i zakresu stosowania.

Najbezpieczniejsza reguła brzmi: obserwuj plantację i reaguj wcześnie. W większości przypadków powschodowy oprysk kukurydzy najlepiej wykonać w fazie BBCH 12–16, gdy chwasty są małe, temperatura przekracza 10°C, a rośliny nie są poddane stresowi. To połączenie właściwej fazy, rozpoznania zachwaszczenia i dobrej pogody decyduje o powodzeniu zabiegu.